Initiatieven

Toolkit Duurzame Woningbouw 2011

Op 1 januari 2011 wordt de EPC voor woningen aangescherpt van 0,8 naar 0,6. Tevens worden op dat moment de EPG en EMG ingevoerd, ter vervanging van de EPC. Dit betekent voor de Toolkit dat zowel het referentieniveau van alle concepten, als de bepalingsmethode, op dat moment veranderen.

Daarnaast zullen in de loop van 2010 de excellente gebieden worden aangewezen, waar een 25% zwaardere energie prestatie zal gelden dan elders in Nederland. Ofwel, uitgedrukt in de EPC-waarde, zal daar na 1 januari 2011 een EPC gelden van 0,4.

De hiervoor genoemde stappen zijn gericht op een uiteindelijk CO2 -neutrale nieuwbouw in 2020. In de Toolkit 2011 zou daar al op voorgesorteerd moeten worden.

Naast deze vanuit de regelgeving opgelegde redenen om de Toolkit te actualiseren, zijn er de afgelopen jaren ook nieuwe technieken ontwikkeld of bestaande technieken zijn verder uitontwikkeld. Dit heeft o.a. gevolgen voor de gehanteerde investeringskosten.

Daarnaast vormt de EMG aanleiding om ook meer te kijken naar maatregelen en optimalisatiemogelijkheden buiten de woning. Het instrument om te kunnen optimaliseren tussen gebouwgebonden maatregelen en maatregelen op buurt- of wijkniveau, zoals in ontwikkeling voor de Toolkit Gebiedsontwikkeling, zou dan ook een plaats moeten krijgen in de Toolkit.

Steeds breder wordt onderkend dat het naast energie en klimaat, ook om de 'woonlasten' gaat. De voorstelbaarheid van werkelijke verbruiken/ energiekosten/ woonlasten wordt steeds belangrijker. Omdat dit werkelijke gebruik ook afhankelijk is van het bewonersprofiel en gebruikspatroon, dient dit goed en eenduidig gecommuniceerd te worden. De E-calculator kan gehanteerd worden om de bandbreedte van besparingen inzichtelijk te maken.

Ook zou kwaliteitsborging en het conceptueel bouwen, als proces om de kwaliteit van energiezuinige woningen te kunnen borgen, een plaats moeten krijgen in de Toolkit.

Samengevat:
- Concepten met EPC 0,6 (referentie) tot CO2 -neutraal
- Concepten met optimalisatie tussen gebouw en gebied (EPG en EMG)
- Investeringen en kosten prijspeil 2011
- Borging kwaliteit
- Speciale financieringen / groenregeling Esco's en Lokale Duurzame Energiediensten Bedrijven
- Randvoorwaarden vanuit regelgeving (o.a. warmtewet)

Gebiedsgerichte aanpak bestaande bouw

Aanleiding
Landelijk zijn diverse convenanten gesloten:
- Meer met Minder (VROM, bouw-, installatie- en energiesector)
- Energiebesparing Corporaties (VROM, Aedes, Woonbond)
- Klimaatakkoord (VROM VNG)
- Lente-Akkoord (VROM, Neprom, NVB, Bouwend Nederland)
De eerste drie hebben vooral betrekking op energiebesparing in de bestaande bouw.

Meer met Minder is een initiatief van marktpartijen en richt zich op ca. 30% besparing in uiteindelijk 2,4 miljoen woningen in 2020. Op dit moment is de markt zich aan het voorbereiden en worden er pilotprojecten uitgevoerd. Vanuit Meer met Minder kunnen subsidies verstrekt worden. Gaat niet om grote bedragen, maar kan mogelijk partijen over de streep halen. Er komt een subsidie op het Maatwerkadvies, op verschillende maatregelen en de btw op de uitvoering van maatregelen wordt verlaagd naar 6%. Ook is er een budget van 50,- euro per woning beschikbaar om het proces op gang te brengen. De regelingen honoreren 'losse maatregelen', maar dan wel in grote aantallen woningen.

Op initiatief van BAM Woningbouw en de Projectgroep DEPW is samen met Agentschap NL de Toolkit Bestaande Bouw (Duurzame Woningverbetering) ontwikkeld om met name voor de professionele verhuurder kennis te ontsluiten om corporatiewoning energetisch te verbeteren. Daarbij aandacht voor zowel het strategische-, tactische als het operationele niveau. Omdat corporaties over een langere periode vooruit kunnen kijken, wordt in de Toolkit aanbevolen om bij een ingreep het vooral in één keer goed te doen. Noodzakelijk om de lange termijn doelen te kunnen halen. Integrale pakketten worden aangereikt, vanuit de invalshoeken: CO2 -reductie, woonlasten beheersing, investeringskosten en exploitatieduur.

Corporaties zijn intern bezig om een visie te ontwikkelen t.a.v. het op termijn kunnen voldoen aan wat in de convenanten is afgesproken. Deels gebeurt dat parallel aan het ontwikkelen van concrete verbeterplannen. Geconstateerd wordt dat veel corporaties nog aan dat traject moeten beginnen en dat zij die al bezig zijn, nog zoekende zijn. Wat op strategisch niveau is afgesproken heeft vaak nog geen vertaling gevonden op tactisch- en op operationeel niveau.

Geconstateerd wordt dat energiebesparing in de bestaande bouw nog niet hard loopt. Er is straks wel sprake van een aanbod, maar nog betrekkelijk weinig vraag. Samenhang en afstemming tussen de verschillende initiatieven die voortkomen uit de verschillende convenanten is er nog niet. Daar zou mogelijk wel een meerwaarde in kunnen zitten.

Door vanuit een samenwerkingsverband de energiebesparing gebiedsgericht aan te pakken wordt de inspanning vanuit drie convenanten gebundeld:
- Gebiedsgericht, met inzet van de gemeente (Klimaatakkoord)
- Aanpak van het corporatiebezit, met inzet van de corporatie (Energiebesparing Corporaties)
- Aanpak van particulier bezit (Meer met Minder)
- Aanpak voor VVE's (Energiebesparing Corporaties en Meer met Minder)

Voordelen van zo'n collectieve aanpak:
- Gebruikmaken van de financiele en fysieke ondersteuning vanuit Meer met Minder
- Inzet van expertise van professionals van de corporaties, Meer met Minder en de partijen achter de Toolkit
- Door aanpak van het hele gebied, een opwaardering van de wijk en daardoor waardecreatie die ruimte creeert voor investeren
- Financieel schaalvoordeel voor de individuele bewoner
- De schaal maakt de ontwikkeling van componentrenovatie mogelijk (standaard oplossingen die prijs- en kwaliteitsvoordeel opleveren en minder- en korter overlast / conceptueel renoveren)

Wanneer de gemeente een dergelijke aanpak combineert met verbeteringen in de woonomgeving, wordt het een integrale aanpak, die zowel sociale, financiele, als milieukundige voordelen oplevert en daardoor voor bewoners aantrekkelijk is.

Voorgestelde acties DEPW:
- Inventariseren en analyseren van goede voorbeelden
- Opzetten van een EOS LT Bestaande Bouw en aanvragen van subsidie
- Organiseren van een 'communitie of practise' (delen van ervaringen en kennisvragen).